Co by tu zrobić z tym piaskiem?

To był bardzo dobry pomysł! Założyłem ogród - patrz jak się udał! A była taka pustynia.

Zdjęcia te wykonałem w obiektach urządzonych na piaszczystych teranach Egiptu po ich dostosowaniu do potrzeb ogrodów.

Poniżej zdjęcia z mojego mazowieckiego sioła: 

Cyprysik groszkowy oraz cyprysik Lawsona na tle sosen.

 Kwiat naparstnicy i berberys

Dalie

Lilak pospolity

 Rododendron

Krzewy rododendronów pomiędzy sosnami

 Juki

Borówka amerykańska

Lilia

Jałowiec pospolity

Sosny pospolite i świerk kłujący

Sosny pospolite. Przed nimi młody modrzew.

Sosny pospolite

Pod sosną: wrzosy, wrzośce, jałowiec "Blue chip", rozchodniki.

A tak wygląda gatunek wrzośca występującego na Gomerze:

Kompozycja okienna

 Mak wschodni

Ślazówka

Tulipan

Zachodzące na powierzchni ziemi procesy fizyczne, chemiczne i biologiczne tworzą wierzchnią warstwę zwaną glebą, od własności której zależy rozwój roślin. Gleba ta jest układem wielofazowym zawierającym: cząstki mineralne  (piaski, gliny oraz inne rozdrobnione minerały); rozkładające się części organizmów oraz cząstki organiczne (koloidy) powstałe z ich rozpadu; roztwór wodny wypełniający pory między cząstkami stałymi i w ich wnętrzu oraz tworzący warstwę uwodnioną wokół cząstek i koloidów; powietrze glebowe wypełniające przestrzenie stałej struktury gleby nie zajęte przez roztwór wodny.  organizmy żywe gleby - korzenie roślin, stawonogi i ich larwy, robaki, pierwotniaki, grzyby, glony, bakterie. Z lewej strony przykładowy skład gleby (objętościowy).   Dla uprawy krzewów, bylin i innych niskich roślin istotna jest struktura i żyzność ziemi na głębokości do 50 cm. Warstwa ta czerpie wodę z opadów atmosferycznych względnie dostarczamy ją podlewaniem. W chłodne noce i poranki przybywa dodatkowa porcja wody na skutek kondensacji pary wodnej z powietrza (rosa). Woda z powierzchni gleby przepływa w jej głąb aż do wód gruntowych, a jej część paruje do powietrza bezpośrednio z gleby (ewaporacja) oraz pośrednio z roślin (transpiracja). Gdy gleba wysycha woda częściowo może być uzupełniana z wód gruntowych na skutek  wznoszenia kapilarnego.   Własności gleby zależą głównie od wielkości ziaren minerałów oraz ilości zawartej pomiędzy nimi próchnicy. Piasek to ziarna kwarcu o średnicy 0,05-1 mm - w glebie na ogół  są one zmieszane z pewną ilością  iłów (drobiny poniżej 0,02 mm) oraz organicznej próchnicy.  Zalety piaszczystych terenów, takie jak: grunt jest przepuszczalny, po deszczu kałuże szybko wsiąkają; kopanie rabat i wymieszanie użyźniających dodatków jest stosunkowo mało pracochłonne; usuwanie zbędnych roślin wraz z ich korzeniami nie jest trudne; chwasty rosną mniej intensywnie; przepuszczalna gleba, o ile będzie wystarczająco żyzna, umożliwi uprawę iglaków i niektórych ciekawych roślin; wierzchnia warstwa nie jest śliska, a buty nie oblepiają się lepką papką,  powodują, że są one często przeznaczane  pod rekreacyjną zabudowę. Niestety posiadają także niekorzystne cechy, jak:  małą zawartość wody i szybkie jej tracenie w okresach suszy; małą zawartość próchnicy i szybki jej rozkład; słabe podsiąkanie wody gruntowej; w sumie zbyt ubogie warunki dla uprawy i konieczność  ulepszenia gleby dla umożliwienia rozwoju większości roślin.  Poniżej zestawiono niektóre wielkości charakteryzujące gleby piaszczyste i gliniaste. Właściwości gleby piaszczystej i gliniastej: Właściwości  Gleby piaszczyste Gleby gliniaste Wielkość ziaren głównie pomiędzy  0,01-1 mm głównie mniejsze niż 0,01 mm Zawartość powietrza % objętości 30-40 0-15 Przewiewność duża mała Nagrzewanie szybkie wolne Przepuszczalność korzeni dobra słaba Uprawa łatwa trudna Przepuszczalność wodna duża mała Magazynowanie wody (mała ilość próchnicy)   5% 20% Magazynowanie wody (duża zawartość próchnicy)  25% 38%  Podstawową cechą gleby jest jej zdolność do przytrzymywania  roztworów (własności kapilarne i sorpcyjne). Jak wspomniano, odpowiedzialne są za to głównie materiały ilaste i części organiczne. Gdy gleba, choć piaszczysta, zawiera  20% - 30% iłów i próchnicy w suchej masie, to ma zupełnie dobre warunki wodno-powietrzne. Natomiast gdy tych składników jest mniej, woda szybciej paruje, a także łatwiej przenika w głąb gruntu, wskutek czego gleba w krótkim czasie przesycha.  Jeśli w wierzchniej warstwie gleby do głębokości ok. 60 cm  występuje piasek w dużej ilości, a ziemia ściśnięta  w dłoni rozsypuje się, to czekają nas na części terenu przeznaczonej pod uprawę prace związane z ulepszeniem gleby.       (Do góry strony)     Ulepszamy glebę   Gdy  teren jest pozbawiony starodrzewu to można dostarczyć nową  warstwę ogrodniczej gleby i dodatków użyźniających.  Natomiast, gdy pragniemy zachować pierwotne zadrzewienie, co jest jak najbardziej wskazane, to prace będą bardziej złożone.  Przed ich rozpoczęciem  powinniśmy oznaczyć własności gleby (także określić zanieczyszczenia) oraz  mieć wizję przyszłego ogrodu uwzględniającą istniejący starodrzew. W szczególności należy wyznaczyć pozycje kęp i rzędów krzewów, słoneczne miejsca dla uprawy roślin kwiatowych, miejsca z kwaśną glebą do uprawy roślin wrzosowatych i np. borówki amerykańskiej, miejsce na sypanie piasku wybieranego z  nasadzeniowych dołków (utworzona górka będzie w przyszłości doskonałym miejscem na skalniak z piargiem), a także miejsce na kompostownik oraz wyładunek przywożonej gliniastej ziemi i torfu.  Jeśli uważamy, że cienia jest zbyt mało, to można przewidzieć miejsca dla kilku drzew takich, jak brzoza, czeremcha amerykańska, jarzębina, sosna pospolita, świerk kłujący, wiąz pospolity.  Trzeba zdawać sobie sprawę, że będą to duże okazy zasłaniające światło.  Proponuję nie spieszyć się z wykorzystaniem całej działki, a czynić to stopniowo w miarę rozwoju naszego ogrodniczego smaku - po pewnym czasie zawsze brakuje nam miejsca na nowe nabytki. Ogrodnictwo to rozkosz tworzenia i rozłóżmy ją sobie na dłuższy czas.  Głównymi składnikami ulepszającymi piaszczystą glebę będzie torf i gliniasta ziemia:  torf występuje w dwóch rodzajach: wysoki o długich grubych włóknach, oraz  niski,  drobniejszy i bardziej zbity, szybciej rozkładający się. Naturalny torf  jest  kwaśny o  pH 3,5 - 4. W handlu znajduje się  workowany torf wysoki o pH ok. 4,5 oraz odkwaszony (wapnowany) o pH około 6. Nie posiadają one mikroorganizmów ani składników użyźniających, wymagają więc nawożenia. Niewiele droższe są gotowe substraty torfowe częściowo przekompostowane z dodanymi nawozami użyźniającymi. Można też stosować tzw. próchnicę słodką (produkt na bazie węgla brunatnego i biowłókien).  gliniasta ziemia jest łatwiejsza do mieszania z glebą piaszczystą w porównaniu z gliną, jednak powinna zawierać dużo składników ilastych, które uczynią naszą glebę bardziej zwartą, o sporej pojemności wodnej.     Miejsca, które chcemy zakrzewić, trzeba użyźnić do głębokości 0,6 m - w tym celu zdejmujemy wierzchnią warstwę gleby na bok i wybieramy piasek do głębokości 0,5 m. W utworzony dołek wsypujemy 20 cm gliniastej ziemi ornej i mieszamy z rodzimym piaskiem  na głębokości szpadla. Resztę dołka wypełniamy mieszanką 1:1:1 gliniastej ziemi, torfu i zgarniętej wierzchniej warstwy. W czasie sadzenia krzewów dodamy jeszcze kompostu i wieloskładnikowego nawozu.   Planowane kwiatowe rabaty użyźniamy na głębokość 0,3 m -  zgarniamy  wierzchnią warstwę na bok i wybieramy piasek na głębokość szpadla (wywozimy go na miejsce przyszłego skalniaka).  W utworzone wgłębienie wsypujemy gliniastą ziemię orną na wysokość 15 cm. Następnie sypiemy odkwaszony torf  w ilości 40 litrów na 1m kw. rabaty i przekopujemy rabatę. Na wierzch narzucamy zgarniętą uprzednio warstwę, dokładamy 40 litrów torfu i 20 litrów kompostu na 1m kw i wszystko przekopujemy.  Niestety części organiczne ulegają stopniowo rozkładowi i należy je uzupełniać wprowadzając do gleby co 2 lata na 1 m kw. rabaty 30 litrów torfu odkwaszonego i 10 litrów kompostu.  Ulepszoną glebę wskazane jest obsiać roślinami przeznaczonymi na zielone nawozy (patrz nawożenie organiczne), a jeśli nie to stosujemy użyźnianie nawozami mineralnymi zwiększając dawkę azotu, mocno podlewamy, a  po tygodniu możemy sadzić rośliny.

Nawożenie.                          (Do góry strony)  Wygląd ogrodu w dużym stopniu zależy od umiejętnego nawożenia. Wskazane jest co kilka lat pobrać próby gleby celem zbadania jej zasobności. Wyniki badań pozwalają stosować odpowiednie nawożenie mineralne i organiczne. Wapnowanie Wapno jako składnik odżywczy roślin ma niewielkie znaczenie, natomiast poprawia własności gleby:  fizyczne - wiąże cząstki iłu i próchnicy w gruzełki, co zwiększa i stabilizuje przestrzeń wodno-powietrzną,  chemiczne - reguluje pH i neutralizuje kwasy glebowe,  biologiczne - zwiększa przyswajalność azotu, potasu i fosforu oraz sprzyja rozwojowi organizmów glebowych.  Do lekkiej gleby stosowane są nawozy wolno działające, węglanowe, np.: wapniak mielony rolniczy,  wapno węglanowe  (kreda mielona - zawiera około 45% CaO), nawóz wapniowo-magnezowy (zawiera  około 30% CaO i 15% MgO. W przypadku większości roślin gleba lekka powinna wykazywać pH=5,6-6,0 - powyżej tych wartości zmniejsza się przyswajalność Fe, Mn, Cu, Co, Zn, zaś spadek pH poniżej 5,6 zmniejsza przyswajalność N, P, K, Mg, Ca, Mo; jednak niektóre rośliny wymagają innej wartości pH. Jednorazowa dawka nawozów wapniowych w przeliczeniu na CaO nie powinna przekraczać 1 kg/10m2  - większe dawki pogarszają jakość lekkiej gleby. Najlepszym terminem wapnowania jest jesienny, suchy, bezwietrzny dzień. Po równomiernym  rozsianiu nawozu dokładnie mieszamy go z wierzchnią warstwą ziemi. Nawozów wapniowych nie wolno mieszać ani wysiewać równocześnie z nawozami zawierającymi azot w formie amonowej (np. siarczanem amonu), z superfosfatem, obornikiem i gnojówką. Nawożenie organiczne Nawozy organiczne stanowią źródło substancji organicznej i składników pokarmowych oraz wpływają  na fizyczne (gruzełkowanie, stosunki wodno-powietrzne, pojemność wodna, sorpcja) i biologiczne (organizmy glebowe) właściwości gleby. Jak wspomniano najlepszym nawozem jest kompost i przekompostowany obornik (ok. 4 kg/m2). Dobre rezultaty daje także przekompostowana kora i torfowe  substraty ogrodnicze. Nawożenie wykonujemy jesienią  (jeśli nie wapnujemy) lub wczesną wiosną. Również mogą znaleźć zastosowanie wysiewy na nawozy zielone, które sprawiają, że gleby piaszczyste stają się bardziej spoiste (łubin żółty, seradela, wyka ozima, peluszka,  bobik,  facelia, gorczyca biała).  Można też wysiewać lucernę chmielową, koniczynę białą, życicę wielokwiatową, kupkówkę i kostrzewę czerwoną.  Zalecane ilości wysiewanych nasion na 10 m2  są następujące: łubin żółty 0,25 kg, facelia 0,02kg, łubin 0,18kg + fasola 0,02kg (na gleby suche, kwaśne), wyka 0,05 kg, gorczyca 0,02kg (wysiew zaraz po rozmarznięciu gleby), wykę ozimą siać sierpień/ wrzesień - dobra na piachy, peluszka 0,15kg, bobik 0,25kg,  saradela 0,03kg,  nostrzyk 0,02kg (ten ostatni odstrasza nornice). Rośliny te szybko rosną i głęboko się korzenią, dzięki czemu poprawiają strukturę podłoża, a ponadto zwiększają zawartość azotu w glebie. Nasiona wysiewamy w końcu lata, a rośliny przekopujemy jesienią po rozdrobnieniu. Wtedy do wiosny zdążą ulec rozkładowi. Kilka dni przed siewem nasion należy wmieszać do gleby nawóz wieloskładnikowy w ilości 0,3 kg/ 10m2.  Należy jednak pamiętać, że gdy pod użyźnioną glebą jest gruba warstwa piasku, to  podsiąkanie wód gruntowych jest niewystarczające, i okresowe  podlewanie  jest nieuniknione. Nawożenie mineralne Najlepsze nawozy azotowe na glebach lekkich to saletrzak i saletra amonowa, gorszym jest mocznik. Można stosować wieloskładnikowe  mieszanki (np. Azofoska 3 kg /100 m2 wczesną wiosną oraz  1kg/100 m2 w czerwcu ) - zawsze wskazane jest unikać sypania w pobliżu łodygi/pnia. Nawozy w formie wodnego roztworu mogą być wprowadzane  częściej ale w mniejszych dawkach w czasie podlewania. Należy przestrzegać instrukcji umieszczonych na opakowaniach nawozów (opis nawozów podaje strona  pl.wikibooks.org/wiki/Ekoogrodnictwo/Nawożenie). Przedawkowanie sztucznych nawozów powoduje "spalenie" roślin. W przypadku krzewów ostatnie wieloskładnikowe (N-P-K) nawożenie można stosować w lipcu, później spowoduje zimą przemarzanie delikatnych, zbyt intensywnie rosnących pędów. W sierpniu można stosować nawozy potasowe zwiększające odporność roślin na mróz i suszę.  Wymywanie nawozów na glebach piaszczystych jest większe niż na gliniastych i z tego względu raczej należy dawki dzielić na mniejsze i częściej nawozić - szczególnie należy uzupełniać magnez. Kompost        (Do góry strony)            Własny kompost jest podstawą pielęgnacji ogrodu. Jest on znacznie lepszym nawozem organicznym od  substratów torfowych. Na kompost przeznaczamy liście, chwasty (bez nasion i kłączy!), obierki kartofli i inne miękkie części roślin. Zdrewniałe części pędów i gałązki iglaków wskazane jest gromadzić oddzielnie, gdyż czas ich rozkładu jest dłuższy (konieczne jest dobre rozdrobnienie).  Na kompost nie wolno przeznaczać roślin porażonych przez choroby grzybowe!   Kompost powstaje w wyniku działania żywych organizmów, jak dżdżownice, roztocza, równonogi, bakterie oraz grzyby, i wskazane jest stworzenie im dobrych warunków rozwoju oraz szybkiego dotarcia do odpadów roślinnych. Należy zapewnić im dostęp powietrza i wilgoci oraz dobrze wymieszać zgromadzony surowiec, a wtedy cel działań jest szybko osiągany. Na sprawność i jakość kompostowania korzystnie wpływa dodawanie do masy roślinnej ziół, takich jak  rumianki (Chamomile), pokrzywy (Urtica),  żywokosty (Symphytum), krwawniki (Achillea), waleriana (Valeriana) i mniszek lekarski (Taraxacum officinale).  Sprawdzianem intensywnego działania drobnoustrojów jest podwyższona temperatura wewnątrz pryzmy. Rozkład przyspiesza: nawóz azotowy, łatwo rozkładające się składniki, stały dostęp tlenu, równomierne nawilżenie oraz podwyższona temperatura.   Pryzmę zakładamy w  ocienionym miejscu, w którym nie gromadzi się woda opadowa.  Żeby we wnętrzu stosu panowała odpowiednia temperatura i wilgotność, jego szerokość u podstawy  powinna wynosić 1,5 - 2 m, zaś wysokość 1,2 - 1,5 m; długość pryzmy określa ilość posiadanego surowca. Przygotowanie pryzmy rozpoczynamy od przekopania podłoża i ułożenia na nim warstwy poprzedniego kompostu (15 cm). Następnie podsuszony i wymieszany  surowiec roślinny układamy warstwami ok.  20 cm dodając ogrodniczą szczepionkę kompostową (względnie poprzedni kompost) oraz nawozy azotowe lub kilkuskładnikowe. Każdą warstwę mieszamy, zraszamy wodą i posypujemy ziemią. Taką wielowarstwową pryzmę obsypujemy warstwą ziemi grubości ok. 10 cm, a w okresach suszy zraszamy wodą. Pryzmę tworzoną jesienią dodatkowo przykrywamy warstwą słomy lub liści celem lepszej cieplnej izolacji.  Literatura stron internetowych dotycząca gleby i nawożenia: Gleba - http://sciaga.interia.pl/id/bryk/www/wart&art_id=19537&cz=1  Gleba, makroelementy i mikroelementy -http://www.google.pl/search?hl=Gleba,+mikroelementy+i+makroelementy&spell=1 Klasyfikacja gruntów - rozp. Dz.U.1956.19.97, zm. Dz.U.1972.49.317 - Klasyfikacja gruntów   Ustalanie właściwości gleby - http://www.google.pl/search?sourceid=Ustalanie+w%C5%82a%C5%9Bciwo%C5%9Bci+gleby Jesienne nawożenie gleby - http://www.google.pl/search?sourceid=Jesienne+nawo%C5%BCenie+gleby Wapnowanie gleby -http://www.google.pl/search?aq=..UTF-8&q=Wapnowanie+gleby

Żwirowe i skalne rabaty.        (Do góry strony)

  Atrakcyjnymi rozwiązaniami zmniejszającymi ilość wody potrzebnej do podlewania ogrodu są kompozycje żwirowe.  Surowy kamienno-żwirowy układ można wzbogacić  kępami ozdobnych traw,  juk, jałowców czy innych roślin stosowanych na skalniakach. Wykonanie rabaty rozpoczynamy od rozłożenia na użyźnionej glebie agrowłókniny ograniczającej utratę wilgoci oraz rozwój chwastów. W miejscach przeznaczonych na sadzenie roślin nacinamy krzyżowo włókninę, rozchylamy ją i wykopujemy dołki (zwykle wielkości  kubła), następnie wsypujemy żyzną ziemię ogrodową i sadzimy rośliny. Agrowłókninę przykrywamy żwirem i kamieniami tworząc interesującą kompozycję.

Istniejące pagórki oraz usypane wzgórze piasku warto wykorzystać do tworzenia wielopoziomowych, tarasowych ogrodów  skalnych. Zmniejszymy w ten sposób nierównomierność nawilżenia terenu i uzyskamy miejsca do kompozycji skalno-roślinnych. Układ kamieni i roślin powinien posiadać możliwie naturalny charakter, a jego tarasy zstępować w kierunku południowym. Można także wykorzystać fragmenty pni, karp i grubych konarów. Miejsca nasadzenia roślin wypełniamy mieszanką ziemi, torfu i piasku w stosunku 1:1:1.

Dobór roślin.        (Do góry strony)

Wybór roślin uprawianych na użyźnionych glebach piaszczystych, które mimo naszych prac dalej wymagają częstszego nawadniania od żyznych gleb rolniczych, ma istotne znaczenie w kosztach pielęgnacji ogrodu i jego wyglądzie. Przyroda zadbała o to, aby był dla nas spory zapas roślin do dekoracji ogrodu. Niezastąpione są "iglaki", a szczególnie   jałowce - pospolity, chiński, łuskowaty, sabiński, płożący, rozesłany, wirginijski i ich mieszańce,  kosodrzewina, mikrobiota syberyjska, a w lepszych warunkach glebowych także cisy i żywotniki. Otwarte tereny możemy zadrzewiać odmianami sosny pospolitej i czarnej, świerku kłującego oraz jodły jednobarwnej. Ponadto mamy do dyspozycji wybór krzewów liściastych, takich jak: berberysy, bukszpan, czeremcha amerykańska, głogi, irgi, karagana syberyjska, leszczyna, ligustr pospolity, perukowiec podolski, pięciornik krzewiasty, róża pomarszczona, oliwnik wąskolistny, rokitnik pospolity, suchodrzew tatarski, śnieguliczka, tamaryszki, tawuły, wrzosy i wrzośce, żarnowiec. 

Zanim posadzimy drzewa liściaste mocno przemyślmy problem zacienienia, gdy będą duże. A z owocowych roślin mamy do dyspozycji  agrst, ałyczę, borówkę amerykańską,  porzeczkę. 

Niezbyt zacienione miejsca  możemy urozmaicić sadząc byliny okrywowe (patrz tabela). Warto wtedy wzbogacić   powierzchniową warstwę odkwaszonym torfem zmieszanym z nawozami. Słoneczne stanowiska doskonale nadają się do urządzenia wrzosowiska - wtedy glebę wzbogacamy kwaśnym torfem. Poniżej zestawiono wybór roślin okrywowych:

 Niektóre polecane rośliny do obsadzania żwirowych i skalnych kompozycji  zawiera tabela:

Proszę zerknąć także na  moją ogrodową    GALERIĘ "w i nad piaskiem"  oraz    GALERIĘ "pomiędzy sosnami" .

Kwiatowe rabaty.               (Do góry strony)  

Jak wspomniano piaszczyste tereny charakteryzują się słabym podsiąkaniem wód gruntowych i mimo ulepszenia gleby rabat w dalszym ciągu będą one cierpieć latem na niedostatek wilgoci. W związku z tym na rabatach kwiatowych użyźnionych do głębokości 0,3 m możemy sadzić rośliny cebulowe kwitnące wiosną, kiedy jeszcze w glebie jest dużo wilgoci, oraz rośliny o mniejszych wymaganiach (aksamitki, bratki, stokrotki, goździki, maczki kalifornijskie, maki chińskie, łubin, krwawniki, rudbekie, słoneczniczki [na zdjęciu]). Można także zrobić rabatę z ulepszoną glebą do głębokości 0,6 m, tak jak dla krzewów. Wtedy możemy uprawiać róże wielkokwiatowe i rabatowe, dalie, ślazówki czy lilie lub mieczyki. 

Kwiaty na rabatach ciekawie wyglądają na tle krzewów, a nawet w połączeniu z nimi, przy czym obowiązuje reguła "z tyłu wysokie i ku przodowi coraz niższe". Dobrze jest na tło wykorzystywać jałowce, które mogą tworzyć kępy o zróżnicowanych formach i barwach od niebieskich, przez zielone do żółtawych. Wtedy także zimą rabaty będą ciekawie wyglądać. 

  Ściółkowanie. 

Ściółka spełnia wiele ważnych funkcji: zapobiega przesuszaniu się podłoża, rozprzestrzenianiu chwastów i zmniejsza wahania temperatury gleby. Jest też dekoracyjna. Jako materiał do ściółkowania może służyć  kora sosnowa, przekompostowana kora, trociny  lub rozdrobnione zdrewniałe pędy. Materiały te rozsypujemy pod młodymi drzewami, krzewami i wokół bylin warstwą grubości co najmniej 5 cm.  W czasie rozsadzania bylin korę możemy wprowadzić do gleby - poprawia ona jej strukturę, a także stanowi źródło próchnicy; kora jest jednak uboga w składniki mineralne - azot, fosfor oraz potas i należy je uzupełnić nawozami mineralnymi.

Podlewanie i odchwaszczanie.             (Do góry strony)  

   Podstawowe zasady:

• Rabaty kwiatowe podlewamy tak, aby gleba nie wysychała poniżej głębokości 10 cm, i w takiej ilości aby ponownie nawilżyć tą warstwę. Podlewanie zwykle rozpoczynamy w maju, zwiększając częstotliwość w lipcu i sierpniu, zaś kończymy w październiku.
• W przypadku suchej aury okresowo podlewamy młode krzewy i krzewinki tak, aby gleba nasiąkneła przynajmniej na 20 cm.
• Najlepsza pora na podlewanie w gorący dzień to wczesny ranek. O wschodzie słońca powierzchniowa warstwa gleby jest najchłodniejsza, a parowanie najmniejsze. Rośliny zostają zaopatrzone w wilgoć na okres upału, zaś w nocy ziemia przez nie zalane wodą kapilary pochłania z ochłodzonego powietrza dodatkową porcję wilgoci.
• Wieczorem obserwujemy zachowanie się niskich ziół i gdy są zwiędnięte, jest to znak, że wierzchnia warstwa gleby jest sucha.
• Obserwujemy różaneczniki oraz inne rośliny wilgociolubne, czy nie zwijają liści - jest to znak do obwitego podlania.
• Nie wszystkie miejsca wymagają tak samo intensywnego podlewania ze względu na różny stopień nasłonecznienia i różnice w warunkach uprawy. Wskazane jest posiadanie kalendarza podlewania i zaznaczanie na nim faktu podlania.
• Jesienią podlewamy jednokrotnie, ale intensywnie rośliny zimozielone.

Ręczne podlewanie wężem z końcówką przy organoleptycznej kontroli wilgotności gleby jest skuteczne, ale czasochłonne. Rozprowadzenie wody po całym ogrodzie i automatyczne sterowanie zegarem oraz czujnikiem deszczu jest najwygodniejsze, wymaga jednak poniesienia sporego kosztu. Najczęściej poprzestajemy na ręcznym przestawianiu zraszaczy - warto wtedy dla przybliżonej orientacji  notować rzeczywiste czasy, miejsca i terminy podlewania potrzebne dla uzyskania wymaganego nawilżenia gleby. Zbyt intensywne podlewanie gleb piaszczystych wymyw z nich składniki odżywcze roślin.

Intensywna uprawa gleby przyczynia się do rozwoju chwastów - są one konkurencją dla uprawianych roślin w pobieraniu wody  i pozostałych związków odżywczych. Gdy ograniczenie rozwoju chwastów metodą ściółkowania jest niewystarczające pozostaje nam ręczne ich usuwanie, względnie stosowanie herbicydów. Ręczne pielenie jest korzystniejsze pod względem gromadzenia materiału na kompost, zaś nam przynosi możliwość celowego ruchu i spędzania czasu na powietrzu.